آنچه که هنوز در جامعهی ایران البته بیشتر در کتابها و بسیار نادر در افراد به عنوان الگوی اخلاقی و اخلاق برتر از آن یادی و گاهی هم به آن عمل میشود. اخلاقیست مبتنی بر اخلاق جوانمردان و پهلوانان و فتوتیان. این اخلاق را می توان اخلاق دینی- حماسی نامید. که پایهای از آن را عارفان بر اساس منش رفتاری علی پسرابیطالب، در حلقههای عرفانی تبلیغ و عمل کردهاند و بخشیش را پهلوانان و کسبه بر اساس پشتوانههای فرهنگی پروردهاند که این نیز باز پایهای در دین دارد.